Sterrenwacht legt hand op ‘turbo-uniek’ boek van naamgever Philippus Lansbergen

De Middelburgse sterrenwacht Philippus Lansbergen heeft recent een bijzonder boek uit 1628 buit kunnen maken. Een werk van Philippi Lansbergii, ofwel Philippus Lansbergen, de man waarna de sterrenwacht genoemd is.

Het boek kwam uit een nalatenschap. De erven hebben de sterrenwacht benaderd met de vraag of er interesse was. ,,De verkoper vond het met name belangrijk dat het goed terechtkwam, vandaar dat deze aan ons dacht”, vertelt sterrenwachtvoorzitter Rijk-Jan Koppejan. ,,Eigenlijk is het boek een bundeling van drie werken. In die tijd kochten mensen losse publicaties en lieten die bij een boekbinder bundelen. Dit boek bestaat uit allemaal eerste drukken van rond 1620 en verkeert in nagenoeg perfecte staat. Het is echt turbo-uniek.”

Copernicus
Lansbergen, geboren in Gent, en later predikant in Goes en Middelburg, verdedigde in het boek het stelsel van Copernicus, de beroemde astroloog/wiskundige die zo’n tachtig jaar eerder stelde dat de aarde rond de zon draaide en niet andersom. Een gewaagde veronderstelling in een tijd waarin de christelijke wereld nog meende dat de aarde als kroonjuweel in gods schepping wel het middelpunt van alles móest zijn.

,,Lansbergen was een van de eersten die het hier voor Copernicus opnam en ook dat maakt dit boek een heel bijzondere aanwinst voor ons”, zegt een gelukkige Koppejan. ,,Lansbergen was behalve predikant ook wiskundige en sterrenkundige en echt een grote naam. Dit boek was een bestseller. Ook omdat het in het Nederlands geschreven was, toen Latijn in wetenschappelijke werken gebruikelijker was.”

Populaire wetenschap
Volgens Koppejan is het boek ook vier eeuwen later nog redelijk te begrijpen. ,,Lansbergen probeerde het aan een breed publiek begrijpelijk uit te leggen. Wat wij als sterrenwacht ook doen. Ik vind het fascinerend hoe hij probeert uit te leggen hoe je ook kunt kijken naar de sterren, de zon en de maan. Hoe je weliswaar zelf ervaart dat de zon en maan altijd in het oosten opkomen en in het westen ondergaan en alles dus om de aarde lijkt te draaien, je het je anders moet voorstellen. Een soort populaire wetenschap eigenlijk. Dat is heel lastig maar hij doet dat heel goed. “

,,Het boek gaat een mooie plek krijgen bij de sterrenwacht”, belooft de voorzitter. ,,Binnenkort zullen we ook een avond organiseren waar een deskundige ons het belang van het boek zal uitleggen.”