Zo’n 300 bezoekers voor gemaal Boreel tijdens Open Monumentendag

Het uit 1929 stammende gemaal Boreel in Middelburg was zaterdag open voor publiek vanwege Open Monumentendag. De opkomst was met zo’n 300 bezoekers aanzienlijk, volgens waterschap Scheldestromen. Boreel is het belangrijkste gemaal voor Walcheren.

Het gemaal bij het Kanaal door Walcheren was open van 10 tot 16 uur. Medewerkers van het waterschap telden rond de 300 bezoekers. Dat was aanzienlijk meer dan voorgaande jaren. Aan het mooie weer kan het niet hebben gelegen, maar misschien dat het thema van dit jaar, architectuur, meer mensen trok.

Bovendien zie je een historisch gemaal als dit normaal gesproken alleen van een afstandje. Nu kon je de drie grote pompen, de oude dieselmotor die tot 1997 de pompen aandreef en het interieur bewonderen en een rondje om het gebouw heen wandelen. Veel bezoekers waren onder de indruk.

Hoofdgemaal voor Walcheren

Carla Michielsen, lid van het dagelijks bestuur van het waterschap was ook aanwezig. Het waterschap wil graag laten zien wat het doet met de waterschapsbelasting. Het gemaal is alleen geopend voor bezoekers op Monumentendag, of eventueel op afspraak voor groepen geïnteresseerden, zei Michielsen.

Op Walcheren staan drie grote en enkele kleinere gemalen, die zorgen dat overtollig water uit de polders wordt afgevoerd naar het Kanaal door Walcheren en de Westerschelde. Boreel is het hoofdgemaal voor Walcheren. Zonder de gemalen zouden de inwoners van Walcheren weer her en der natte voeten krijgen in tijden van grote regenval.

Geschiedenis

Het gemaal Boreel is genoemd naar ingenieur J.L. Boreel, vertelde Bianca van Duin. Ze heeft de geschiedenis van het gemaal en ook die van ingenieur Boreel uitgeplozen, nadat ze onder de indruk was geraakt van het gemaal. Nu stond Van Duin bezoekers te woord, als die meer wilden weten van de geschiedenis van het gemaal. Boreel ontwierp het complete gemaal, van de techniek tot de architectuur van het gebouw. Zelfs het logo van de toenmalige Polder Walcheren, een walvis, tekende hij zelf in boven de ingang.

Boreel was geen Zeeuw, maar kwam uit Wijk aan Zee en Duin, vertelde Van Duin. Eerder deed hij zulk werk voor het toenmalige Provinciale Waterschap Noord-Holland. Daarnaast ontwierp hij ook de gemalen van Kleverskerke en Ritthem. Hij overleed in 1939, op 56-jarige leeftijd.

Brullen

Aanvankelijk telde het bijna 100 jaar oude gemaal twee grote pompen, die eruit zien als enorme slakkenhuizen. Een grote dieselmotor dreef de pompen aan. 1953 werd er een derde pomp geïnstalleerd. Van Duin: “Dat had niks te maken met de Watersnoodramp. Er was een grote ruilverkaveling op Walcheren geweest en veel watergangen waren vergroot. Het water moest kunnen worden afgevoerd. In 1997 werd de dieselmotor vervangen voor elektrische aandrijving, vanwege de enorme herrie die de motor produceerde. Je hoort wel eens zeggen dat de gemalen weer brullen, maar hier was dat echt zo. Er kwamen op den duur teveel klachten daarover uit de wijken hier in de buurt.”

Volgend jaar september is het gemaal Boreel opnieuw te bezoeken.

De belangstelling voor het gemaal Boreel was groot. (foto: Peter Urbanus)