Vrijwilligers houden graven van burgerslachtoffers van Tweede Wereldoorlog in ere

Colin Bal knapt samen met zijn dochter Isabella en Lou Rison oorlogsgraven op op de Vlissingense Noorderbegraafplaats. Daar liggen 161 burgers die tijdens de Tweede Wereldoorlog zijn omgekomen, met name door bombardementen. Ook tijdens en na de bevrijding kwamen nog inwoners om.

Als het gaat om de herdenking van gevallenen tijdens de oorlog denk je vooral aan gesneuvelde militairen en verzetsmensen. Maar Vlissingen lag als havenstad aan de monding van de Westerschelde bijna voortdurend in de vuurlinie. In mei 1940 werd in Zeeland zwaar gevochten, maar al snel na de bezetting door de nazi’s begonnen de Geallieerden de stad te bombarderen. Scheepswerf De Schelde, haveninstallaties en het vliegveld bij Souburg waren meestal doelwit, maar de bommen vielen vaker ergens anders dan daar.

De Volharding
Zo kwamen zeven meisjes om toen er bommen vielen op wasserij Volharding aan de Singel. De slachtoffers liggen begraven op de Noorderbegraafplaats. Zij worden herdacht met een groot monument bij de ingang van de begraafplaats. Maar ook een vrouw genaamd Elisabeth Boucherie, die daar aanwezig was, kwam om. Leerlingen van Scalda hebben een monument gemaakt op haar graf, mede dankzij een donatie van een particulier.

De graven van de burgerslachtoffers zijn nu gemerkt met rode, witte en blauwe dennenappels.

Na de bevrijding kwamen ook nog mensen om, waaronder drie jongetjes die met een gevonden handgranaat speelden. Weer anderen kwamen om het leven door achtergebleven zeemijnen. Diverse van deze slachtoffers liggen ook op de Noorderbegraafplaats.

Letters op graven
Colin Bal is sinds enkele jaren bezig met het onderhouden en weer toonbaar maken van dergelijke oorlogsgraven, die vaak tientallen jaren lang zijn verwaarloosd. Dat doet hij samen met zijn dochter Isabella en Lou Rison. “Mijn dochter is heel goed in het opnieuw inkleuren van de letters op de graven”, zegt Bal. Verder wordt mos verwijderd en krijgen de stenen een frisser aanzien. Inmiddels hebben ze zo’n 150 graven in ere hersteld.

Rison spant zich sowieso al jaren in om oorlogsgraven in Vlissingen te onderhouden en is vaak op de begraafplaats te vinden. Hij kent er goed de weg en kan veel verhalen over de slachtoffers vertellen.

Erfgoed
Bal, zelf oud-militair en veteraan, zet zich ook in voor het behoud van oorlogsgraven in andere Zeeuwse gemeenten. Hij spreekt in dit verband over funair erfgoed. Daarover is hij nu in gesprek met burgemeester Frederiek Schouwenaar van Veere. “Onze bedoeling is dat dergelijke graven niet na zoveel jaar worden geruimd. We hebben een Stichting Bunkerbehoud, maar oorlogsgraven zijn ook erfgoed. Daarom werken we ook samen met die stichting, want zij hebben meer lijntjes met de overheid en ingangen.”

Vorige week hebben ze ook het graf van de militair Johan Scheijbeler in Nieuw- en Sint-Joosland weer toonbaar gemaakt. Scheijbeler sneuvelde daar in 1944. Het opknappen van oorlogsgraven kost vaak slechts enkele tientjes en daarnaast vooral inspanning, zegt Bal.

Foto’s: Streekomroep Walcheren