Schrijver Hans Anker presenteert ‘Burgemeester in Oorlogstijd’ in Vlissingse boekhandel

De Vlissingse Burgemeester Bas van den Tillaar nam maandagmiddag in boekhandel ‘t Spui nam exemplaar van Burgemeester in Oorlogstijd van schrijver Hans Anker in ontvangst. Het boek over burgemeester van Sint-Philipsland tijdens en na de Tweede Wereldoorlog leest als een trein en is soms zelfs spannend.

Anker werd op het spoor gezet door een sketch door zijn Friese oom Ko tijdens de viering van het 25-jarig huwelijk van zijn ouders. De sketch raakte de vader van Hans Anker zichtbaar, wat hem altijd is bijgebleven. Na het overlijden van zijn moeder in 2006 kwam er een bruine envelop tevoorschijn, waarin een verklaring zat die door zijn vader was geschreven. Het ging over de politieke zuiveringen na de oorlog, waarvan burgemeester Hanton Kleppe (1887-1976) slachtoffer werd. Op dat moment woonde Anker, die als adviseur van onder anderen Wim Kok, Jens Stoltenberg en Bill Clinton werkte, in New York en kwam hij er niet aan toe. Dat gebeurde pas veel later, tijdens de coronaperiode.

Oorlogsmisdrijven
Tijdens de Slag om de Schelde raakt Kleppe zwaargewond aan beide benen. Bij zijn terugkeer, na een maand in het Sint Joannaziekenhuis in Goes, ontdekte hij tot zijn ontsteltenis dat een verzetsleider zijn burgemeesterspost had overgenomen en dat hij werd beschuldigd van oorlogsmisdrijven. Dat terwijl hij meewerkte aan het verbergen van een Amerikaanse piloot. Daarmee begon een jarenlange strijd om eerherstel. Eerst bij de provinciale zuiveringscommissie, vervolgens bij het Centraal Orgaan op de Zuivering van Overheidspersoneel en ten slotte bij een tribunaal in Den Haag. Intussen stapelden de beschuldigingen zich op.

Spiegelpaleis
Het boek schetst een zeer chaotische periode waarin wetten en regels telkens veranderden. “Een waar spiegelpaleis. Dan stond je aan de goede kant, dan weer aan de verkeerde kant”, zegt Anker zelf. “Er zijn wedstrijden die je niet kunt winnen.” Het boek gaat niet alleen over een burgemeester in oorlogstijd, maar ook over de Nederlandse regering in ballingschap, de bestuurlijke chaos in het bevrijde Nederland en de vele politieke verwikkelingen.

Er waren enkele tientallen belangstellenden naar de boekhandel gekomen, veelal in de 70 of ouder. Burgemeester Van den Tillaar had het boek al gelezen en was onder de indruk. Het schetst de dilemma’s van een bestuurder in oorlogstijd. Veel lezers zullen sympathie voelen voor Kleppe. “Van zwart-wit-tegenstellingen verschuift het perspectief naar nuance. Was de burgemeester nu fout of toch niet? De lezer mag zelf conclusies trekken”, zei Van den Tillaar.

Nadien konden bezoekers een gesigneerd exemplaar kopen.

Burgemeester Bas van den Tillaar in gesprek met schrijver Hans Anker. (foto: Streekomroep Walcheren)