Stormvloedkering Oosterschelde is veertig jaar
De Oosterscheldekering in de Oosterschelde bestaat veertig jaar. Het was gisteren, zondag 4 oktober, precies vier decennia geleden dat het iconische sluitstuk van de Deltawerken officieel in gebruik werd genomen. Wat destijds begon als een technisch hoogstandje om Zeeland te beschermen tegen het water, staat vandaag de dag nog steeds symbool voor de wereldwijde strijd tegen de stijgende zeespiegel.
Na de watersnoodramp van 1953 was het aanvankelijke plan om de Oosterschelde volledig af te sluiten. Onder druk van milieuorganisaties en de visserijsector werd begin jaren ’70 echter gekozen voor een uniek en dynamisch alternatief: een stormvloedkering met schuiven. Hierdoor bleef het unieke getijdenlandschap en de Zeeuwse mossel- en oestercultuur behouden, terwijl de veiligheid van het achterland gegarandeerd werd. Op 4 oktober 1986 opende koningin Beatrix de kering met de legendarische woorden: “De stormvloedkering is gesloten. De Deltawerken zijn voltooid. Zeeland is veilig.”
Het themapark Deltapark Neeltje Jans op het voormalige werkeiland Neeltje Jans (aan de Faelweg in Vrouwenpolder) verzorgde afgelopen weekend gratis rondleidingen waarin gidsen de bezoekers alles vertelden over dit innovatieve wereldwonder. De vaste expositie in het themapark is vanwege het veertigjarig jubileum vernieuwd. Je stapt er in de wereld van de Oosterscheldekering en ontdekt het verhaal achter dit bijzondere bouwwerk, van de kracht van het water tot slimme techniek en de mensen die eraan werkten. Het Watersnoodmuseum in Ouwerkerk organiseert 8 oktober voor professionals en geïnteresseerden in de waterbouw een internationaal congres in aanwezigheid van de Japanse ambassadeur, waarbij zowel wordt teruggeblikt als vooruitgekeken naar de toekomst van de waterveiligheid.
Tot op de dag van vandaag geldt de kering als een modern wereldwonder en hét icoon van de Nederlandse waterbouwkunde. In de afgelopen veertig jaar heeft het negen kilometer lange kunstwerk zijn waarde herhaaldelijk bewezen. Bij extreem hoge waterstanden zakken de reusachtige stalen schuiven naar beneden om het achterland te beschermen. De schuiven worden bediend vanuit de bedieningskamer in het Ir. J.W. Topshuis op Neeltje Jans, het voormalige werkeiland waar de 62 schuiven en de 65 reusachtige betonnen pijlers waar de kering op rust zijn gebouwd. Neeltje Jans – een voormalige zandplaat – ligt halverwege de stormvloedkering tussen Noord-Beveland en Schouwen-Duiveland, maar hoort bij de gemeente Veere.
Risico’s
Hoewel het miljardenproject destijds als ‘voltooid’ werd beschouwd, staat de pijlerdam nu voor nieuwe, moderne uitdagingen. Door de versnellende klimaatverandering en zeespiegelstijging zal de kering in de toekomst naar verwachting steeds vaker moeten sluiten. Dit brengt risico’s met zich mee voor de unieke natuur in de Oosterschelde, die afhankelijk is van het binnenstromende zoute getijdenwater. Rijkswaterstaat staat de komende decennia dan ook voor een grote opgave om het bouwwerk aan te passen aan de eisen van de 21ste eeuw.
© Streekomroep Walcheren
