Walcheren deel van nieuwe wandel- en fietsroutes langs bunkers en andere Atlantikwall

De Atlantikwall was tijdens de Tweede Wereldoorlog een verdedigingslinie die de Duitse bezetter van Noorwegen tot Spanje had opgeworpen om de geallieerden af te schrikken. Met name op Walcheren zijn hier nog volop sporen van te zien. De Liberation Route Europe (LRE) Foundation heeft nu wandel- en fietsroutes opgezet, om deze geschiedenis levend te houden.

De resterende bunkers vormen een herinnering aan de strijd voor de vrijheid. De LRE vindt het belangrijk om deze te bewaren voor toekomstige generaties. langs Niet uit bewondering, maar om te laten zien dat dit nooit meer mag terug keren. Dat doe je door er zorgvuldig mee om te gaan en door het in samenhang onder de aandacht te brengen, zegt Edwin Raap van de Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed.

Ook de Walcherse historicus en specialist Hans Sakkers heeft zijn medewerking verleend, terwijl de Vlissingse bunkerkenner Marc Machielse foto’s zal leveren.

10.000 km in heel Europa

De LRE Foundation is de initiatiefnemer van de routes, waarbij van Zeeland tot en met Groningen duidelijk wordt welke offers er gebracht zijn. Het is voor het eerst dat de geschiedenis van de Atlantikwall in Nederland op deze actieve manier en in samenhang te ontdekken is. Tal van gebeurtenissen vertellen onderweg de geschiedenis van de Atlantikwall in Nederland. Met de lancering maakt de Atlantikwall Nederland officieel deel uit van de LRE, door de Raad van Europa erkend als Culturele Route.

Het gaat om in totaal zo’n 10.000 kilometer aan wandel- en fietsroutes langs musea, monumenten, laatste rustplaatsen en andere plekken in heel Europa, die herinneren aan de laatste fase van de Tweede Wereldoorlog. In Nederland gaat het om zo’n 650 kilometer aan lange-afstands-wandel- én fietsroutes, 100 verhalen en vijf fiets- en wandelrondjes. De verhalen worden verteld in het Nederlands, Engels en Duits.

105 km in Zeeland

Het geheel is onderverdeeld in vijf lange-afstands-wandel- én fietsroutes. Van Zeeland (105 km) door Zuid- en Noord-Holland (150 en 180 km) naar Friesland (100 km) en Groningen (105 km). Aan het doorgaande routetraject zijn op drie plaatsen wandel- en fietsrondjes verbonden: een ‘Fietsrondje Vlissingen’ (45 km), een ‘Rondje IJmuiden’ (ca. 20 km; wandel en fiets) en een ‘Rondje Den Helder’ (7 km wandel en 12 km fiets). De totale Atlantikwall Nederland collectie omvat veertien routes.
Een bijzondere aanvulling hierop vormen de Wadden met hun unieke aanbod. De routes en verhaallocaties worden via een Internationale campagne onder de aandacht gebracht en zijn waar mogelijk in het veld zichtbaar met QR-codes en gedenktekens, de Vectors of Memory. Verschillende perspectieven en thema’s komen voorbij.

Bewust maken

Alle routes zijn zoveel mogelijk afgestemd op de knooppunten van het wandel- en fietsnetwerk in Nederland, waarbij de fraaie omgeving vaak in schril contrast staat met de aangrijpende verhalen die de wandelaar en fietser bewustmaken van de waarde van leven in vrijheid, zegt de LRE Foundation.

Het militaire verhaal komt voorbij vanuit verschillende perspectieven en thema’s. Maar ook de gevolgen van de bouw van de Atlantikwall voor de burgers, de samenwerking met de bezetter, het verzet tegen de bezetter, dwangarbeid, terreur, bombardementen, nieuwe functies van het erfgoed en de inpassing ervan in de natuur.

Online portal

De routes, bunkers, musea, draketanden, tankgrachten, gedenkplekken én verhalen zijn als routecollectie te vinden op de online portal www.liberationroute.com, compleet met dynamische kaart, web-app en routeplanner die uitnodigt de regio’s zelf te gaan verkennen. Er is geen fysieke bewegwijzering. De Nederlandse wandel- en fietsroutes leveren zo een duurzame en blijvende bijdrage aan het herinneringstoerisme in de kustprovincies en op de Wadden.

De Atlantikwall Nederland routecollectie is tot stand gekomen in samenwerking met historici, historische verenigingen, bunkermusea, route- en beleidsmakers in de verschillende regio’s. Het project is mede mogelijk gemaakt door Vfonds, het fonds dat jaarlijks honderden projecten ondersteunt die bijdragen aan vrede, vrijheid en democratie.

Foto: WFM