Onderzoek: ook in Vlissingen en Middelburg veel leegstand
Er staat in Nederland voor 17,8 miljoen vierkante meter aan woon- en bedrijfsruimte leeg, meldde VacantMap vorige week. Zeker een derde van de gemeenten heeft geen zicht op de hoeveelheid leegstand binnen hun gemeentegrenzen. VacantMap werkt onder meer met meldingen van inwoners over leegstand en gegevens die gemeenten aanleveren. Ook op Walcheren wordt aardig wat leegstand gemeld, vooral in Vlissingen en Middelburg. Volgens de gemeente Vlissingen is 4 à 5 procent leegstand normaal.
VacantMap is een onafhankelijk onderzoeksplatform, dat informatie verzamelt, onderzoekt en publiceert over mogelijke leegstand en onbenutte gebouwen. “Hoewel leegstand regelmatig in het nieuws en de politiek wordt besproken, is er weinig inzicht in hoeveel leegstand er werkelijk is en waardoor deze ontstaat”, stelt VacantMap. Omdat veel mensen dagelijks leegstand zien, ziet de organisatie in meldingen een waardevolle bron van informatie. Door meldingen te combineren met redactioneel onderzoek en openbare gegevens ontstaat een beter beeld van leegstand, hoe situaties veranderen en wat de mogelijke oorzaken zijn. Doel is om stap voor stap een openbaar overzicht van mogelijke leegstand en onbenutte gebouwen in Nederland te maken.
Inwoners weten meer
“We hebben reacties van alle gemeenten opgevraagd en onze onderzoeksgegevens gedeeld”, zegt Lars de Vilder van VacantMap. “Veel leegstand is niet bekend bij gemeenten. Die zien langdurige leegstand alleen terug in de gemeentelijke basisregistratie en omdat er geen belasting wordt geïnd. Vaak weten inwoners meer dan de gemeente. Zij weten vaak beter dat er iets niet klopt. Gemeenten zeggen ook vaak dat er geen leegstand is. Dat komt doordat ze dat niet bijhouden en geen leegstandsbeleid kennen.” De cijfers die VacantMap verzamelde betreffen niet altijd complete panden. Het gaat ook om woonadressen of (bedrijfs-)ruimtes.
287 van de 342 door VacantMap aangeschreven gemeenten reageerden inhoudelijk. Van die 287 gemeenten houden er 150 geen registratie van leegstaande panden bij. Van de 137 gemeenten die wel registreren gaan er 35 verder dan de gemeentelijke basisregistraties, bijvoorbeeld met controles ter plaatse, meldingen of contact met eigenaren. Overigens zijn de panden op de leegstandskaart van VacantMap maar een kleine selectie, zegt De Vilder. Er zijn veel meer leegstaande woningen en bedrijfsruimtes bekend, maar VacantMap moet ook zorgen geen problemen te krijgen met vastgoedeigenaren.
Leegstandsverordening
Ook in Vlissingen en Middelburg komt veel leegstand voor, volgens VacantMap. Cijfers zijn niet altijd volledig actueel. VacantMap zelf meldt al dat situaties snel kunnen veranderen. De oude gebouwen van Rijkswaterstaat langs de Prins Hendrikweg in Vlissingen staan bijvoorbeeld nog op de leegstandskaart, maar die zijn inmiddels gesloopt. De Machinefabriek wordt herontwikkeld. Van andere panden, het voormalige wijkgebouw de Zwaan in Oost-Souburg, het Arsenaal en Arsenaaltheater en het voormalige gemeentearchief van Vlissingen en een pand naast Podium de Piek in de Hellebardierstraat, is wel bekend dat ze al jaren leeg staan.

Vlissingen en Middelburg kennen momenteel nog geen vastgestelde leegstandsverordening. Er is geen ambtenaar die zich specifiek met leegstand bezig houdt, zegt De Vilder. Wel werkt Middelburg aan een concept-verordening. Het toenmalige college van B en W zag daar het nut niet van in, omdat er nauwelijks leegstand zou zijn. Uit de cijfers die VacantMap van Middelburg kreeg, blijkt dat er zo’n 400 woonadressen en honderd bedrijfspanden kort of langer leeg staan. Deze registratie van leegstaande panden is nodig voor de belastinginning.
Vlissingen werkt nog aan een leegstandsheffing. De gemeenteraad zou daar begin dit jaar over worden geïnformeerd. VacantMap kreeg van Vlissingen door dat er ongeveer duizend korter of langer leegstaande woonadressen zijn. Dat overzicht wordt maandelijks bijgewerkt. Ook meldingen van inwoners over mogelijke leegstand worden geregistreerd.
Administratief leeg
Volgens de Vlissingse wethouder Ocker Ghering klopt het wel dat ongeveer 1000 woningen in elk geval administratief leeg staan. Dat aantal zou door de jaren heen stabiel zijn. Voor een goed functionerende woningmarkt is 4 tot 5 procent administratieve leegstand is dat ook nodig. Soms zijn bewoners verhuisd, overleden of wordt een pand gerenoveerd. De gemeente onderneemt actie bij leegstand, zodra er een concreet veiligheidsprobleem ontstaat, zegt de wethouder. Als voorbeelden noemt hij gevaar voor insluiping, vandalisme, scherpe uitstekende delen of loszittende dakpannen. Tegen de leegstand zelf kan de gemeente niet zomaar optreden. Zolang bovengenoemde zaken niet spelen zijn er weinig mogelijkheden om handhavend op te treden. Het is geen kwestie van niet willen, maar niet kunnen binnen de wettelijke kaders, volgens Ghering. “Wel nemen we wel contact op et eigenaar, om te vragen wat de bedoelingen zijn met een pand. Als we aanleiding zien brengen we een bezoek en inspecteren een pand. Leegstand blijft onze aandacht houden, zowel in als buiten het centrum.”

De Zwaan in Oost-Souburg staat al jaren leeg.
Veere
De gemeente Veere kent weinig leegstand, maar heeft als enige op Walcheren wel al een vastgestelde leegstandsverordening én een ambtenaar die zich specifiek met leegstand bezig houdt. Op de kaart van VacantMap staat het rijtje woningen in de Banckertstraat in Koudekerke nog vermeld, maar die zijn na vele jaren aangekocht, gerenoveerd en inmiddels bewoond. Als je klikt op deze locatie wordt dat inderdaad vermeld. De gemeente Veere meldde dat er tien leegstaande panden in het systeem stonden. Dat lijkt gezien het aantal kernen en inwoners overigens wel een enorm verschil met Vlissingen en Middelburg, maar de wijze van registreren kan ook een rol spelen.

Het Arsenaal en Arsenaalcafé in Vlissingen staan op de kaart van VacantMap.
