Drie gemeenten samen aan de slag voor toekomstige ontwikkeling van Walcheren

De drie Walcherse gemeenten trekken samen op bij de vervolgaanpak van Walcheren 2050. Het Rijk heeft Walcheren aangewezen voor de bouw van maximaal 6600 nieuwe woningen in Vlissingen, Middelburg en Veere. Middelburg wil de ‘sprong over de N57’ gaan maken. Vlissingen mikt vooral op nieuwbouw in al bebouwd gebied en Souburg-Noord. Voor Veere gaat het om nieuwbouw bij Koudekerke en ‘straatjes extra’ bij andere dorpen. Behoud en uitbreiding van voorzieningen zijn een belangrijk onderdeel van Walcheren 2050, maar er zijn ook keuzes nodig rond wonen, bereikbaarheid, economie, energie, water, natuur, recreatie en voorzieningen.

Woensdagochtend stonden gedeputeerde Daniëlle de Clerck en de wethouders René de Visser, John de Jonge (Veere), Ocker Ghering (Vlissingen) en Jeroen Louws (Middelburg) de pers te woord. De colleges van Middelburg, Veere en Vlissingen gaan hun gemeenteraden voorstellen om in te stemmen met de vervolgaanpak van Walcheren 2050. In deze nieuwe fase willen de drie gemeenten samenwerken met inwoners, ondernemers, maatschappelijke organisaties, deskundigen en andere overheden aan één gezamenlijke ontwikkelrichting voor Walcheren.

Provincie en gemeenten staan voor belangrijke keuzes rondom wonen, bereikbaarheid, economie, energie, water, natuur, recreatie en voorzieningen. Daar zou je de landbouw nog aan toe kunnen voegen. Deze opgaven stoppen niet bij gemeentegrenzen. Daarom werken de drie Walcherse gemeenten binnen Walcheren 2050 samen aan een gezamenlijke visie op de toekomst en ontwikkeling. Ook inwoners, bedrijven en relevante maatschappelijke partijen worden betrokken. Dat de drie gemeenten samen optrekken betekent niet dat ze voorsorteren op de vorming van één grote gemeente Walcheren; daar is nadrukkelijk geen sprake van, benadrukt de Veerse wethouder John de Jonge. Hij is woordvoerder over Walcheren 2050 namens de drie gemeenten.

Vraagstukken
Zeeland als geheel staat voor flinke vraagstukken, schrijven de opstellers van Propositie Grootschalige Woningbouw Walcheren. Zo ligt de gemiddelde leeftijd op 46 jaar. Er worden te weinig kinderen geboren en nieuwe aanwas komt er vooral door migratie. De arbeidsmarkt is krap en bedrijven in het havengebied zijn samen de grootste economische pijler. Daar zien de opstellers ruimte voor bedrijven die werken aan groene energie. Onderwijsinstellingen als UCR en HZ kunnen weer talent op het gebied van groene energie aantrekken. Tegelijkertijd is toerisme een belangrijke economische pijler, die ook veel werkgelegenheid biedt. De rust en ruimte in Zeeland trekken weer mensen uit Noord-Brabant en Vlaanderen aan. Het woon- en leefklimaat wordt hoog gewaardeerd. De kunst is om die factoren in samenhang te versterken en elkaar niet in de weg te laten zitten. Industrie, grootschalige woningbouw en nieuwe infrastructuur gaan niet vanzelf samen met landbouw, natuur, rust en ruimte, om maar wat te noemen.

Ziekenhuiszorg en huisartsen
De Walcherse gemeenten hebben samen met de provincie Zeeland aangegeven hoe de regio op lange termijn kan bijdragen aan de Zeeuwse en nationale woningbouwopgave. Tegelijkertijd is duidelijk gemaakt dat woningbouw alleen mogelijk is wanneer ook wordt geïnvesteerd in bereikbaarheid, onderwijs, zorg, werkgelegenheid, voorzieningen, water, energie en een aantrekkelijke leefomgeving. Omgekeerd vragen nieuwe inwoners om nieuwe voorzieningen. Momenteel blijkt het bijvoorbeeld lastig om nieuwe huisartsen en tandartsen aan te trekken. Of Walcheren bijvoorbeeld ook weer een volwaardig ziekenhuis moet krijgen, zou een van de vragen kunnen zijn, gezien de groeiambities. Daar willen de wethouders niet op vooruitlopen. Daar gaat ziekenhuis ADRZ over. “Maar behoud en uitbreiding van voorzieningen zijn wel gemakkelijker als het aantal inwoners groeit”, zegt wethouder Louws.

Fors groeien
De drie gemeenten hebben onderzocht wat het betekent als Walcheren fors gaat groeien. Om de kansen, mogelijkheden en gevolgen van verschillende ontwikkelpaden inzichtelijk te maken, zijn de afgelopen periode onderzoeken uitgevoerd door de adviesbureaus MUST en Ecorys. Deze onderzoeken hebben geleid tot drie toekomstscenario’s voor Walcheren. De scenario’s zijn denkrichtingen en nog geen keuzes, stellen de provincie en betrokken gemeenten nadrukkelijk. Ze vormen de basis voor verdere onderzoeken en gesprekken.

Een deel van de genoemde 6600 nieuwe woningen op Walcheren valt wel al binnen reeds bestaande nieuwbouwplannen. De gemeente Middelburg zoekt het voor nieuwe grootschalige woningbouw in de groene randen van de stad en wil de ‘sprong over de N57′ gaan maken. Ook een stuk ten oosten van Sint-Laurens is in beeld, zegt wethouder Louws. “Walcheren 2050 past binnen de deze week gepresenteerde Nota Ruimte en voldoet volgens het Rijk aan de daarin gestelde eisen. Bij de beoordeling of locaties geschikt zijn voor grootschalige nieuwbouw zijn water en bodem sturende factoren. Ook de nabijheid van de N57 is belangrijk. Doel is dat er niet al te veel extra infrastructuur moet worden aangelegd.” De beoogde grond is nog niet in bezit van de gemeente Middelburg. Er volgen nog gesprekken met bewoners en bedrijven daar. Er zouden in het nu nog landelijke gebied rond de stad zo’n 3800 nieuwe woningen moeten komen.

Invulling
In Vlissingen gaat het volgens wethouder Ghering met name om nieuwbouw in reeds bebouwde omgeving, zoals het Scheldekwartier en ’t Eiland. Ook Souburg-Noord en het gebied Zuidbeek zijn deel van de nieuwbouwopgave. Voor Veere gaat het om Koningshof bij Koudekerke en verder vooral kleinschalige uitbreidingen bij de dorpen. “Een straatje extra”, zoals wethouder De Visser het omschrijft. De veelbesproken Noordwestroute in de gemeente Veere zal ook onderdeel zijn van de planvorming.

Hoe dit alles eruit moet gaan zien, blijft vooralsnog in nevelen gehuld. Daar moet de komende tijd antwoord op komen. Een invulling van de grootschalige nieuwbouw, kortom de vraag aan wat voor woningen er behoefte is, ligt er bijvoorbeeld nog niet. Maar de doelgroep zal in de eerste plaats de eigen Zeeuwse bevolking zijn. Dure woningen bouwen om gefortuneerde mensen uit de Randstad te trekken is niet de opzet.

Versterken
De scenariostudies laten zien dat groei en ontwikkeling mogelijk zijn, maar ook dat daarvoor investeringen nodig zijn in de zogenaamde ‘dragende systemen’ van Walcheren, zoals mobiliteit, water, energie, voorzieningen en de arbeidsmarkt. Daarnaast blijkt dat de drie Walcherse gemeenten elkaar kunnen versterken door vanuit hun eigen identiteit en kwaliteiten samen op te trekken.

Samen met de Walcherse samenleving en andere betrokken partijen moet er een gezamenlijk ‘ontwikkelperspectief’ ontstaan. Er worden aanvullende onderzoeken uitgevoerd en de gemeenten gaan actief in gesprek met inwoners, ondernemers, maatschappelijke organisaties, experts en andere overheden. De uitkomsten worden gebruikt om vanuit drie onderzochte scenario’s toe te werken naar één concept-ontwikkelrichting voor Walcheren. Deze wordt vervolgens opnieuw besproken met inwoners en belanghebbenden voordat de drie gemeenteraden eind 2027 een besluit nemen.

Foto: Streekomroep Walcheren