Vlissingse wetenschapper zet kroon op werk
Koosje Lamers heeft een droom van veel wetenschappers bereikt. Haar onderzoek naar het gedrag van kleine trekvogels krijgt aandacht van een internationaal gerenomeerd vaktijdschrift: “Het komt inderdaad in Science”, beaamt de Vlissingse vol trots. “Het voelt echt een beetje als een kroon op jarenlang werk en onderzoek naar de bonte vliegenvanger.”
Zes jaar lang deed Koosje Lamers onderzoek naar het gedrag van kleine trekvogels. Een onderwerp dat haar al snel aantrok: “Ik ben altijd al geïnteresseerd geweest in vogels en hoe ze zich aanpassen aan klimaatverandering en op welke manieren hun gedrag wordt beïnvloed.” Daar heeft zij met een team van onderzoekers vanuit de Rijksuniversiteit Groningen meer onderzoek naar gedaan: “Hoewel er al veel onderzoek is gedaan naar trekvogels, begrijpen we nog niet goed waarom vogels van een bepaald broedgebied naar een specifiek overwinteringsgebied trekken. Daar hebben we nu meer inzicht in gekregen.”
Uitkomsten
Daarbij zijn enkele opvallende uitkomsten reden tot het optrekken van wetenschappelijke wenkbrauwen: “Ons onderzoek laat zien dat de overwinteringsplekken van bonte vliegenvangers in Afrika zowel bepaald wordt door hun genen, als door de omgeving waarin deze vogels opgroeien”, vertelt Lamers. Deze uitkomsten zijn bereikt door een praktische handeling: “We hebben eieren van vliegenvangers uit Drenthe verplaatst naar Zweden en laten uitbroeden door ‘Zweedse ouders’. Vervolgens zagen we dat deze verplaatste vogels 500 kilometer westelijker in Afrika overwinteren dan niet-verplaatste vogels. Dit duidt dus op aangeleerd gedrag.”
Aangeboren
Bonte vliegenvangers uit Siberië maken echter een opvallende keuze die haast wel genetisch moet zijn: “Zij leggen ten opzichte van anderen duizenden kilometers meer af omdat ze een enorme omweg maken. Ze vliegen alsnog via Spanje en Portugal, om vervolgens af te buigen en richting hun eindlocatie in Congo te trekken. Dat moet bijna wel aangeboren zijn”, legt Lamers uit.
Het volledige artikel is vanaf vandaag te lezen in het tijdschrift Science. Het gesprek met Koosje Lamers kunt u hieronder beluisteren.
